|
SİGARAYI BIRAKMAK ICIN
SİGARA BIRAKMA VE SİGARA BIRAKMA YÖNTEMLERİ
Sigara içimi genetik ve çevresel etkilere bağlı gelişen kompleks bir davranış biçimidir. Nikotin, sigara içinde bulunan ve bağımlılığa neden olan temel maddedir, ve sigara bırakma esnasında oluşan tolerans, depresif bulgular, arama davranışı gibi problemleri ortaya çıkartır. Nikotin beyindeki ödüllendirme merkezi üzerinde etkilere neden olarak bağımlılık oluşturur. Sinir sisteminde bulunan ve “ödüllendirme” işlevinde önemi rolü olan dopamin maddesi üzerinden etkilerini gösterir. Kişiler arasındaki sigara içimi miktarındaki farklılıklar nikotinin oluşturduğu tatmin açısından oluşan farklılıklardan kaynaklanır. Bilimsel olarak ispatlanmış sigara bırakma yöntemlerinden birisi de nikotin yerine koyma tedavisidir. Bu tedavide nikotin sakızları, deri bantları, burun spreyleri ve benzeri farklı nikotin sağlayan birimler kullanılabilir. Sigara dışında verilen bu nikotin ile kişinin sigara içinde bulunan kanser oluşturan maddelere maruz kalmaması planlanmakta ve verilen nikotin dozu tedricen düşürülerek sigara kullanımının tamamen ortadan kaldırılması planlanmaktadır. Nikotin yerine koyma tedavisi ile uzun süreli sigara bırakma girişimleri başarılı olmaktadır, bu bilimsel olarak kanıtlanmıştır.
NİKOTİN YERİNE KOYMA TEDAVİLERİ
- Nikotin bantları: Farklı formları bulunmakta. Günde 10 ila 15 adet sigara kullanan orta düzey sigara içicilerinde daha etkili olduğu tespit edilmiş. Doktor kontrolünde kullanımı gerekmektedir.
- Nikotin Sakızları: 2 ve 4 mg’lık çeşitleri var. Günde 24 adete kadar kullanılabilir. 8-12 haftalık kullanım süresi mevcut.
- Nikotin inhaler
- Nikotin burun spreyi: 3-6 ay arasında kullanılabilmekte ve günde 8-40 kez kullanımı olabilmekte.
DİĞER YÖNTEMLER
Bupropion
Sigara ve depresyon arasındaki ilişki bilinmekte ve bu nedenle pek çok farklı depresyon hapı sigara bırakma tedavilerinde kullanılmıştır. Bupropion bu tedavilerde kullanılması onaylanmış ilaçlardan biridir, sigara bırakmayı oluşan arama davranışını azaltarak ve çekilme semptomlarını azaltarak sağladığı düşünülmektedir. Bupropion beyinde farklı bölgeleri etkileyerek sigara bırakılması sırasında oluşan problemleri daha düşük seviyeler çekmekte, nikotin maddesinin beyinde bağlandığı bölgelere bağlanarak tedavide fayda sağlamaktadır.
Nikotin aşıları
Tüm dünyada henüz deneme aşamasında. Amaç nikotinin beyine geçişini engelleyebilmek ve nikotin maddesine karşı bir çeşit bağışıklık yanıtı oluşturmaktır.
Akapunktur
Yapılan çalışmalar akapunkturun bilimsel etkinliğinin olmadığını gösteriyor, fayda gören bireylerin tedavi olarak görülen bu seçeneğe dair duydukları pozitif beklentiden kaynaklandığı düşünülüyor.
Hipnoz
Hipnoz konusunda bilimsel olarak yeterli bilgi yok, yapılmış yeterli çalışma yok. Hipnoz yöntemlerinin birbirinden farklı olması bu çalışmaların yapılmasını engellemekte.
Elektronik Sigaralar
Geçmiş yıllar içinde sigaraya alternatif olarak sunulan bir çözümdü, pille çalışan bir cihaz yoluyla kişiye nikotin solutulması amaçlanmıştır. 2008 Eylül tarihinde Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılan açıklamada nikotin tedavisinde uygun bir çözüm olarak görülmedi, yapılan çalışmalar yetersiz bulundu.
Sigara bırakma tedavisi bir bağımılık tedavisidir (International Classification of Diseases, 10th ed.;F17) ve bilimsel, kanıta dayalı yöntemler ışığında gerçekleştirilmelidir. Çok disiplinli bir yaklaşım gerektirir. Üniversite hastaneleri, devlet hastaneleri, eğitim hastaneleri adres olarak gösterilmelidir. Sigara bırakma polikliniklerinde görevli personel arasında uzman hekimler (Göğüs hastalıkları, halk sağlığı, psikiyatri), psikolog, sosyolog ve hemşireler vardır. Ülkemizdeki sigara bırakma poliklinikleri aşağıda ilginize sunulmuştur.
Konu ile ilgili powerpoint sunumu için lütfen tıklayınız.
İL BAZINDA SİGARA BIRAKTIRMA POLİKLİNİKLERİ LİSTESİNE ULAŞMAK İÇİN TIKLAYIN
|